Hygiëne en veiligheid

De kok   

Als thuiskok wil je graag heerlijke dingen klaarmaken voor je afhaler. Natuurlijk wil je dan ook hygiënisch en veilig je maaltijd voorbereiden en koken. Hier een paar handige aandachtspunten om een gezonde en veilige maaltijd te bereiden:

 

Boodschappen doen

  • Koop alleen ingrediënten waarvan de houdbaarheidsdatum nog niet verstreken is.
  • Kijk of het product dat je koopt er goed en vers uitziet. Controleer of de verpakkingen niet beschadigd zijn.
  • Let op als je verse en/of diepvriesproducten aankoopt. Vervoer gekoelde- of diepvriesproducten in een koel- en vriestas. Voor grote aankopen is het best een propere koelbox met diepvrieselementen te voorzien.
  • Voorkom dat gekoelde en diepgevroren producten lang in de winkelkar liggen: koop eerst de droge voeding en de niet bederfbare producten, daarna verse groenten, fruit, vlees en vis en pas op het einde de diepvrieswaren. Stop ze direct in de isolerende zak of in de koelbox.
  • Breng gekoelde of diepvrieswaren zo snel mogelijk naar huis, scherm je boodschappen tijdens het vervoer af van de zon.
  • Berg gekoelde- en diepvriesproducten direct op en haal ze pas uit de koelkast of diepvries als je ze nodig hebt. (temperatuur koelkast overal onder de 7 °C, in de diepvries best -18°C). Ga georganiseerd te werk, zo voorkom je dat je de koelkast meerdere keren moet openen en blijft de koude bewaard.

 

Bewaren van levensmiddelen

  • Let steeds op de houdbaarheidsdatum van een product.

Producten met een “uiterste consumptiedatum” mag je niet meer gebruiken als de datum overschreden is. 

Producten met een datum van minimale houdbaarheid “ten minste houdbaar tot” of “bij voorkeur te gebruiken voor” zijn in principe veilig en van onberispelijke kwaliteit tot op de aangegeven datum. Als de datum overschreden is, kan je de producten nog gebruiken op voorwaarde dat ze in goede omstandigheden bewaard werden en dat de verpakking nog intact is. Meer informatie vind je op http://www.favv.be/dagelijksleven/houdbaarheidsdata/vervaldata/

Denk eraan dat de vervaldatum niet meer geldig is van zodra een verpakking geopend wordt (bijvoorbeeld UHT-melk)

  • Regel de temperatuur van de koelkast correct af en let op: Controleer regelmatig de temperatuur op de minst gunstige plaats in de koelkast (bijv. daar waar de warmte direct binnenkomt bij het openen van de deur). Gebruik een goed leesbare thermometer, tot op één graad nauwkeurig. Je kan ook een thermometer in een glas water in de koelkast te plaatsen zodat de temperatuur van het water wordt gemeten in plaats van de meer variërende temperatuur van de lucht.
  • De temperatuur in de koelkast is niet overal dezelfde. Op alle plaatsen moet de temperatuur in je koelkast tussen 0 en 7 graden zijn (gemiddeld 4 à 5 graden).Vlees en vis horen thuis op de koudste plaatsen (2°C), zuivelproducten waar het 4-5°C is.
  • Voorkom kruisbesmetting:
  • De koelkast moet regelmatig gereinigd worden met (warm) water en zeep en indien nodig ontsmet.
    • plaats niet-gereinigde waren zoals fruit en groenten lager dan propere voedingswaren. Indien je onreine producten boven propere voeding bewaart, kan er contaminatie optreden.
    • bewaar voedsel in gesloten recipiënten. Rauw en bereid voedsel mag niet met elkaar in contact komen.

 

Voor het koken

  • Zorg ervoor dat je keuken schoon is. Denk hierbij niet alleen aan het aanrecht, toestellen en keukenmateriaal, maar ook aan de vaat-, thee- en handdoek. Vervang regelmatig je keukenhanddoek.
  • Was je handen met handzeep voor je begint met voorbereiden en koken en na elk toiletbezoek.
  • Als je lang haar hebt is het handig dit samen te binden. Haren in het eten zijn natuurlijk niet zo smakelijk. Je draagt beter ook geen juwelen tijdens het koken. Ze vormen een ideale plaats voor de ontwikkeling van bacteriën.
  • Dek wondjes steeds goed af, liefst met een opvallend verband/pleister.
  • Bereid geen gerechten als je maag- en/of darmklachten hebt.
  • Controleer af en toe je voorraadkast. Soms staan ingrediënten er al een tijdje en kan de houdbaarheidsdatum toevallig al verstreken zijn. Pas het FIFO-principe toe: First in, First out. Wat je eerst aangekocht hebt, dien je eerst op te gebruiken.
  • Ontdooien doe je best in de koelkast. Wil je het snel ontdooien, gebruik dan de microgolfoven. Hermetisch verpakte producten kan je ook in warm water dompelen. Ontdooi zeker niet bij kampertemperatuur.

 

Tijdens de bereiding van de maaltijd

  • Gebruik aparte snijplanken en keukenmateriaal voor het bereiden van vlees en groenten, maar ook voor rauwe en gare producten of reinig na elk gebruik grondig je materiaal. Hou rauw vlees, rauwe kip en rauwe vis gescheiden van ander voedsel. Zo voorkom je kruisbesmetting.
  •  
  • Was gebruikte spullen gelijk na gebruik af met afwasmiddel of doe ze meteen in de vaatwasser.
  • Was ingrediënten voor je ze gebruikt af met water, zeker de groenten en het fruit die rauw worden gegeten. Vergeet ook de voorverpakte en voorgesneden rauwe groenten niet te wassen.
  • Eten moet minimaal 75°C of warmer gemaakt worden als je het bakt of kookt (Met uitzondering van roségerechten zoals biefstuk). Wanneer je dit zeker wilt weten, kun je hiervoor een keukenthermometer kopen.
    • Zorg ervoor dat gehakt, rollades en kip goed doorbakken zijn.
    • Breng soepen aan de kook
    • Zorg dat de vleessappen van bereide kip en vlees helder zijn en niet meer roze

 

Maaltijd direct mee of pas later?

  • Geef eten altijd in een goed afgesloten (herbruikbaar) bakje mee of in een afgesloten verpakking. Gebruik enkel propere verpakkingen die bestemd zijn om met voeding in contact te komen. Wanneer je verpakkingen zoals botervlootjes, ijsdozen… recupereert, gebruik deze dan enkel voor hetzelfde doeleinde en hetzelfde type voeding als de oorspronkelijk verpakte producten. Vries bijvoorbeeld geen botervlootjes met een portie soep in en plaats plastic dozen van ijscrème niet in de microgolfoven.
  • Wanneer het eten pas later op de dag meegegeven wordt of de volgende dag , koel het eten dan binnen de 2 uur goed af tot 10°C of kouder en daarna zo snel mogelijk tot minder dan 7°C. Om het afkoelen te versnellen, kan je een bad met koud water gebruiken (zeker aan te raden bij grote hoeveelheden). Koel de maaltijd tot ongeveer 5 °C boven de omgevingstemperatuur en plaats het dan goed afgedekt in de koelkast om verder te koelen.
  • Laat je afhaler weten dat je de maaltijd al de dag ervoor gemaakt hebt. Het is dan namelijk voor de afhaler aangewezen het minder lang te bewaren.
  •  

Alles schoon?

  • Gooi afval in daarvoor bestemde containers. Probeer afval zoveel mogelijk te scheiden.
  • Maak je aanrecht weer schoon. Zo kun je de volgende dag weer op een schone ondergrond beginnen koken.
  • Hou niet enkel insecten en ander ongedierte weg uit je keuken en je bergplaats, maar vermijd ook dat je huisdieren voedingsmiddelen kunnen besmetten.  

 

Allergenen?

Het is mogelijk dat de afhaler een voedselallergie heeft en daarom informatie vraagt over de allergenen die je gebruikt hebt bij de bereiding van je gerecht. Consumenten met een intolerantie of een allergie moeten namelijk de stoffen die tot de allergie of intolerantie leiden, vermijden. In de Europese wetgeving zijn 14 stoffen opgelijst die het meest betrokken zijn bij een intolerantie/allergische reactie:
         - granen die gluten bevatten (tarwe (zoals spelt en khorasantarwe), rogge, gerst, haver of kruisingen van deze soorten)
         - schaaldieren
         - eieren
         - vis
         - aardnoten (pinda’s)
         - soja
         - melk (met inbegrip van lactose)
         - noten (amandelen, hazelnoten, okkernoten, pistachenoten)
         - selderij
         - mosterd
         - sesamzaad
         - weekdieren
         - lupine
         - sulfiet.

Aangezien de aanwezigheid van sporen van een allergeen al voldoende kunnen zijn om een reactie teweeg te brengen, is het zeer belangrijk dat je weet welke allergenen aanwezig zijn in je gerecht. Lees daarom ook steeds goed de etiketten van de producten die je gebruikt. Wees je er ook van bewust dat er kruisbesmetting kan zijn! Verwerk je bijvoorbeeld hazelnoten in je keuken en ga je daarna een gerecht klaarmaken, dan kunnen er sporen van de hazelnoten in je gerecht terechtkomen als je niet voldoende reinigt tussendoor.

 

De afhaler

Als afhaler wil je lekker kunnen genieten van een heerlijke maaltijd die je afhaalt bij één van de thuiskoks. Hier wat handige tips voor het vervoeren, opwarmen en eventueel bewaren van je maaltijd zodat deze lekker en ook goed blijft:

 

Woon je om de hoek of is het even rijden?

  • Wanneer je koude producten afhaalt en je moet nog een eind rijden zorg dan dat je deze het liefst in een koeltas vervoert. Scherm voedingsmiddelen ook af van de zon.
  • Als je om de hoek woont is je eten waarschijnlijk nog voldoende warm. Maar moet je een stuk verder zorg dan dat je je maaltijd weer goed opwarmt.
  •  

De maaltijd moet lekker warm zijn

  •  Wanneer je jouw eten gaat opwarmen is het belangrijk dat hij goed verhit wordt. Opwarmen van gerechten moet tot 60 °C of warmer, op alle plaatsen, dus ook tot in de kern van het product. Wanneer je dit zeker wilt weten, schaf je dan een keukenthermometer aan.

 

Ik heb pas morgen trek of ik heb nog eten over!

  • Wanneer je de maaltijd bewaart of later nog een restje eet, is het steeds slechts beperkt houdbaar. De houdbaarheid is korter bij 7 °C dan bij 4 °C.
  • Koel het eten als het nog warm is binnen 2 uur goed af tot 10°C of kouder en daarna zo snel mogelijk tot minder dan 7°C. Koel de maaltijd tot ongeveer 5 °C boven de omgevingstemperatuur en plaats het dan in de koelkast om verder te koelen.
  • Plaats het eten goed afgedekt in de koelkast.